Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een continu verbeteringsproces waarbij ondernemingen vrijwillig op systematische wijze economische, milieu- en sociale overwegingen op een geïntegreerde manier in de gehele bedrijfsvoering opnemen, waarbij overleg met de belanghebbenden van de onderneming deel uitmaakt van dit proces. MVO streeft naar een meerwaardecreatie in drie dimensies: de economische, de sociale en de milieudimensie. Dit wordt ook wel de 'triple P bottomline' genoemd. Hierbij moeten de bedrijfsresultaten op vlak van Profit, People en Planet in acht worden genomen.

• Profit: de economische dimensie van ondernemen. Goederen en diensten voortbrengen met winst als maatstaf voor de maatschappelijke waardering ervan.
• People: de sociale dimensie van ondernemen. De gevolgen van ondernemen voor mensen binnen en buiten de onderneming.
• Planet: de milieudimensie van ondernemen. De effecten van ondernemen op het natuurlijke leefmilieu.

Het in acht nemen van de drie dimensies moet op een geïntegreerde manier gebeuren. De drie dimensies staan niet los van elkaar. Ze beïnvloeden elkaar, vullen elkaar aan en komen soms met elkaar in conflict. Het zoeken naar een evenwicht tussen de drie dimensies is dan ook één van de grote uitdagingen voor maatschappelijk verantwoorde ondernemingen. MVO is dus veel meer dan maatschappelijke betrokkenheid of liefdadigheid, hoewel dit deel kan uitmaken van de maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het gaat over het beleid en het handelen van de onderneming in al haar facetten.

MVO verloopt in overleg en dialoog met de stakeholders. Ondernemingen maken deel uit van de samenleving. Ze vormen geen geïsoleerde instituties, maar beïnvloeden en worden beïnvloed door tal van groepen en individuen. Dit noemen we de stakeholders of belanghebbenden van de onderneming: de aandeelhouders (de stockholders), de werknemers, de toeleveranciers, de klanten, de consumenten, de lokale gemeenschap waarin men onderneemt… Een onderneming zal niet performant kunnen zijn op zowel economisch, sociaal en milieugebied als ze de noden en verwachtingen van de haar omringende samenleving en haar stakeholders niet kent. Overleg en dialoog met de stakeholders is dan ook een essentieel onderdeel van MVO. Bovendien is het betrekken van de stakeholders een vorm van kwaliteitsgarantie voor MVO. Het betekent dat het niet geheel vrijblijvend is voor ondernemingen.

Voor KMO's gebruikt men in dit kader vaak de term verantwoordelijk ondernemerschap in plaats van MVO. Met deze term worden vrijwillige bedrijfsstrategieën aangeduid die gericht zijn op het verwezenlijken van duurzame ontwikkeling. Dit concept verenigt de individuele ondernemingszin en -houding, vereist voor het oprichten en leiden van een kleine onderneming, met een breder gevoel voor maatschappelijke verantwoordelijkheid. Deze vormt vaak een onderdeel van de persoonlijke waarden van de eigenaar of directeur van de KMO.

MVO is dus niet enkel een zaak van grote ondernemingen. Ook kleine ondernemingen spelen een belangrijke rol bij de ondersteuning van duurzame ontwikkeling. KMO's spelen immers een prominente rol in onze samenleving. Zij maken de meerderheid van de Europese ondernemingen uit. In lokale gemeenschappen zijn het vaak dynamische en lang gevestigde spelers. In België zijn 99% van de bedrijven KMO's. De maatschappelijke invloed van KMO's is dus zeer groot.

Bovendien hebben KMO's een belangrijk schaalvoordeel. Doordat ze sterk zijn ingebed in de lokale gemeenschap kunnen zij vaak persoonlijke relaties onderhouden met hun stakeholders. Daardoor valt de persoonlijke verantwoordelijkheid samen met de formele verantwoordelijkheid en zijn economische relaties tegelijkertijd menselijke relaties. Hierop kan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap naadloos aansluiten.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen is in het bedrijfsleven bezig aan een onstuitbare opmars. Vooral de groeiende groep koplopers laat zien dat MVO leidt tot veel innovatie. Uit peilingen onder de partners van MVO Nederland blijkt dat bedrijven die al wat langer met MVO bezig zijn over het algemeen ook betere resultaten boeken dan hun sectorgenoten die niet met MVO bezig zijn.

Ondanks deze groei staat MVO nog maar in de kinderschoenen als je kijkt naar de enorme duurzaamheidsuitdagingen op zowel people als planet gebied. We weten dat we mondiaal ieder jaar 40% meer gebruiken dan de aarde jaarlijks voortbrengt. Onze “footprint” moet dus drastisch omlaag. Ook de sterk oplopende schaarstes van energie, water, grondstoffen en mineralen dwingen tot een veel duurzamere manier van produceren. Dat betekent enorme uitdagingen op het gebied van duurzame innovatie, ketenverantwoordelijkheid en materialen-, water- en energiereductie.

Ook op sociaal gebied hebben we nog een ambitieuze agenda voor de boeg. Denk aan het belang van nieuw leiderschap, sociale innovatie en arbeidsparticipatie voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Steeds duidelijk wordt dat echte duurzaamheidswinst pas kan worden gerealiseerd als MVO in de onderneming van hoog tot laag serieus wordt genomen. Om die reden is leiderschap een doorslaggevende factor om in de toekomst echt het verschil te kunnen maken.

Naar schatting is ongeveer 10% van de Nederlandse bedrijven bezig met een min of meer systematische implementatie van MVO in alle bedrijfsactiviteiten van de onderneming. Een grotere groep pakt MVO minder systematisch en meer partieel aan. In het ene geval staat een modern personeelsbeleid voorop, in het andere geval gaat de aandacht vooral uit naar energiebesparing of de ontwikkeling van duurzame producten.

MVO is bij het Nederlandse bedrijfsleven een steeds vanzelfsprekender zaak geworden. De dynamiek heeft niet geleden onder de recente recessie. Daarmee wordt MVO steeds meer de standaard voor ondernemen in de 21e eeuw.

http://www.mvonederland.nl

http://www.mvovlaanderen.be